تبلیغات
سیسمونی نی نی - تست‌ های غربالگری نوزادان اجباری است

تست‌ های غربالگری نوزادان اجباری است

شاید این سوالی باشد كه در بدو تولد نوزاد در ذهن بسیاری از والدین مطرح ‌شود: " آیا می ‌توان كاری انجام داد تا از بروز بعضی از بیماری‌ های ذهنی یا جسمی در كودكان جلوگیری كرد؟ " پاسخ، مثبت است؛ چرا كه تنها با انجام آزمایش‌ های غربالگری، می ‌توان خطر بروز بسیاری از بیماری ‌های ذهنی و جسمی را در نوزادان به حداقل رساند. در عین حال، این آزمایشات غربالگری برای تشخیص نوزادان مبتلا به اختلالات متابولیك نیز بسیار مفید است. این بیماری ‌ها شامل برخی بیماری های ژنتیكی می‌ شوند كه می ‌توانند بسیار خطرناك باشند و اگر زود تشخیص داده شوند، می ‌توان آن ها را درمان كرد و از بروز علایم شدید و خطرناك ‌شان جلوگیری كرد؛ خطراتی كه می ‌توانند در صورت تاخیر در تشخیص و درمان، مشكلات ذهنی و جسمی فراوانی مانند ناتوانایی‌ های حركتی، عقب ماندگی ذهنی، سوء تغذیه، اختلالات تكلمی و... را به دنبال داشته باشند.

در بسیاری از كشورهای پیشرفته 25‌ تست مختلف برای غربالگری نوزادان انجام می‌ شود اما این غربالگری در ایران‌ تنها 3 مورد است‌ كه گاهی اوقات نیز نادیده گرفته می ‌شود و در بسیاری از بیمارستان‌ های شهرهای كوچك این تست‌ ها وجود ندارد. از طرفی با وجود اجباری شدن این 3 تست نیز هنوز شاهد بروز بیماری‌ های مرتبط هستیم، به طوری كه با وجود غربالگری موفق نوزادان از نظر كم‌ كاری ‌تیروئید در كشور كه تا 80‌ درصد كودكان را در بر گرفته و 4 برابر استاندارد جهانی است، باز هم نوزادانی با بیماری‌ های متابولیك و كم‌ خونی داسی ‌شكل متولد می ‌شوند و این نكته نشانگر این مطلب است كه در انجام تست‌ های اجباری به‌ صورت منطقه ‌ای برای نوزادان باید یك بازنگری جدی صورت گیرد.

اجباری در كار نیست!

گزارش میدانی خبرنگار سلامتیران از سه بیمارستان تهران نشان می‌ دهد كه از سه تست اجباری پی ‌كی ‌یو (PKU)، تیروئید و بیماری فاویسم تنها تست كم كاری تیروئید برای نوزادان اجباری است و در مورد آزمایشات دیگر تقریبا هیچ اجباری وجود ندارد و حتی بسیاری از خانواده‌ ها از لزوم انجام آن ها بی‌ خبر هستند.

در عین حال، بسیاری بر این باورند كه انجام اجباری این تست‌ ها بیشتر در شهرهای بزرگ انجام می‌ شود و تعداد زیادی از شهرستان ‌ها و روستاها از انجام آن ها محروم‌ هستند. دكتر م. الف، رییس بخش نوزادان یكی از بیمارستان‌ های شهرستان فسا نیز در این باره به خبرنگار سلامتیران گفت: " تست ‌های غربالگری نوزادان در این بیمارستان اجباری است اما بسیاری از خانواده‌ ها از انجام آن سر باز می ‌زنند و در هفته ی اول تولد نوزاد برای انجام تست‌ ها مراجعه نمی ‌كنند و ناچاریم برای صدور شناسنامه نوزاد گواهی مربوطه را صادر كنیم و گاهی فقط تست غربالگری تیروئید را انجام می ‌دهیم. در عین حال، اگر بخشنامه‌ ای وجود دارد این بخشنامه مخصوص شهرهای بزرگ است و معمولا قوانین این چنینی در شهرستان ‌ها بسیار كمتر اجرا می ‌شود."

آزمایش غربالگری نوزادان چگونه انجام می ‌شود؟

دكتر ناصر كلانتری، متخصص كودكان و نوزادان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی درباره ی چگونگی انجام آزمایش ‌های غربالگری نوزادان گفت: " جهت انجام این تست، خون پاشنه ی پای نوزاد چند روز بعد از تولد و تغذیه با شیر مادر روی كاغذهای خاص(گاتری كارد) گرفته می ‌شود و با همین چند قطره خون می ‌توان حدود 30 تا 50 نوع از بیماری ‌های متابولیك را تشخیص داد.

حتی اگر در سابقه ی فامیلی، فرزند عقب مانده ذهنی و جسمی وجود ندارد و یا دیگر كودكان خانواده سالم هستند، باز هم انجام این تست ضروری است.

درحقیقت بسیاری از كودكان مبتلا به این اختلالات سابقه قبلی فامیلی ندارند. البته این خطر در خانواده‌ هایی كه سابقه قبلی ندارند به مراتب كمتر از خانواده‌ هایی است كه سابقه حضور فرزند عقب مانده جسمی و ذهنی دارند. از طرفی، اكثر كودكانی كه با این اختلالات متولد می ‌شوند در ابتدای تولد ظاهری كاملاً سالم دارند و انجام این آزمایش به پزشك كمك می‌ كند تا این اختلالات را قبل از تبدیل شدن به بیماری تشخیص دهد.

اما نكته مهم این است كه این آزمایش باید حتماً در همان روزهای ابتدای تولد نوزاد انجام شود تا بتوان از بروز علایم جدی و جبران ناپذیر آن جلوگیری كرد."

صدور شناسنامه نوزاد، مستلزم ارایه نتایج آزمایش ‌ها

حسن آقاجانی رییس سابق مركز مدیریت بیماری‌ های غیر واگیر وزارت بهداشت با اشاره به طرح غربالگری زردی و اجباری شدن غربالگری كم كاری مادرزادی تیروئید در كشور گفت: " تست اجباری پی ‌كی‌ یو، تیروئید و بیماری فاویسم برای نوزادان انجام می ‌شود و صدور شناسنامه برای نوزاد، مستلزم ارایه نتایج این آزمایش ‌ها است. یكی از مهم ‌ترین این آزمایش‌ ها تست كم‌ كاری غده تیروئید است، چرا كه كاهش میزان ترشح هورمون توسط این غده سبب كاهش فعالیت اندام‌ ها شده و در نتیجه فرد دچار افسردگی، خستگی بیش از حد و كاهش ضربان قلب می‌ شود. شیوع این بیماری با توجه به پراكندگی جغرافیایی و آب‌ و‌هوایی، متفاوت است و افزایش وزن، پف‌آلودگی صورت و چشم‌ ها، كاهش اشتها، كلفتی صدا، اختلالات گوارشی مثل یبوست و اختلال در عادت ماهانه خانم‌ ها از جمله عوارض ظاهری آن محسوب می‌ شود و این در حالی است كه كم ‌كاری تیروئید علاوه بر این كه فرد مبتلا را درگیر بیماری ناتوان‌ كننده ‌ای می ‌كند، هزینه سنگینی را نیز به جامعه تحمیل خواهد كرد. در بسیاری از موارد بیماری زردی نوزادان را می توان از ظاهر آن ها تشخیص داد اما نوزادان ناشنوا یا مبتلا به كم‌ كاری تیروئید معمولا از نظر ظاهری سالم به‌ نظر می ‌رسند و فقط در مواردی نادر ممكن است علایمی مانند زردی طولانی‌ مدت، ورم، اختلال در شیر خوردن، پایین بودن دمای بدن، برجستگی شكم و وزن بیشتر از 4 كیلوگرم در هنگام تولد داشته باشند كه از نشانه ‌های بروز كم‌ كاری تیرویید است.

مهم‌ ترین عوارض بیماری كم‌ كاری تیرویید شامل ناشنوایی، عقب‌ ماندگی ذهنی، لكنت زبان، كوتاهی‌ قد و كم‌ هوشی است و مادران موظف هستند 3 تا ‌4 روز پس از تولد نوزادشان، با مراجعه به مراكز بهداشتی و گرفتن نمونه خون از پاشنه پای نوزادان، این بیماری را تشخیص دهند و با درمان صحیح و به موقع از عوارض سوء و غیر قابل جبران این بیماری پیشگیری كنند.

در واقع اگر درمان برای نوزادان مبتلا به كم‌ كاری تیرویید تا قبل از یك ماهگی آغاز شود، آنان در آینده هیچ مشكلی از نظر بهره هوشی نخواهند داشت اما طبق تحقیقات اداره غدد مركز مدیریت بیماری‌ ها، اگر زمان شروع درمان مبتلایان به این بیماری به تعویق بیفتد و از 3 ماهگی به بعد شروع شود، نوزاد 70 تا 80 درصد از بهره‌ هوشی خود را از دست می ‌دهد و اگر درمان تا 6 سالگی شروع نشود، میزان بهره هوشی كودك به صفر می ‌رسد.

آقاجانی با اشاره به طرحی مربوط به غربالگری كم شنوایی نوزادان كشور نیز گفت: " این طرح از جمله برنامه ‌های مشترك با سازمان بهزیستی است كه اقدامات مربوط به آن در اداره ژنتیك وزارتخانه در حال انجام است، اما هنوز به صورت یك برنامه كشوری در نیامده است. خانواده‌ ها به‌ خصوص پدر و مادرانی كه تصمیم به بچه‌ دار شدن دارند، باید بدانند كه تنها با انجام یك آزمایش ساده خون، آن هم در بدو تولد كه با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزاد انجام می ‌شود، می ‌توان از داشتن یك كودك عقب‌ مانده ذهنی جلوگیری كرد. هم‌ اكنون همه بیمارستان‌ های دولتی و غیردولتی، هنگام ترخیص مادر از بیمارستان، لیستی از مراكز بهداشتی درمانی كه در آن ها آزمایش‌ های اجباری نوزادان انجام می‌ شود، می ‌دهند ولی بردن نوزاد به مراكز بهداشتی درمانی در اختیار والدین است."

وی در پاسخ به این سوال كه چرا تنها 3 تست از مجموع 25 تست غربالگری نوزادان در كشور انجام می ‌شود، گفت: " كشورهای پیشرفته از مدت‌ ها پیش انجام این تست ‌ها را آغاز كرده‌ اند و ما به مرور زمان به این مهم خواهیم رسید."

آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :